Phiêu diêu ở ‘vùng đất bằng trên cao’ Phiêng Chỉ

Phiêng Chỉ đẹp, theo tôi, không khác gì Mông Cổ hay Tây Tạng… với những đàn ngựa nhẩn nha gặm cỏ trên thảo nguyên. Du thuyền Việt Nam sẽ đưa bạn ngắm vùng đất bằng trên cao Phiêng Chỉ qua bài viết dưới đây.

Phiêu diêu ở ‘vùng đất bằng trên cao’ Phiêng Chỉ

Biển, mây trắng xóa như nuốt các dãy núi – Ảnh: TRẦN MINH PHƯƠNG

Nơi đẹp nhất Bắc Kạn, với tôi, là thôn Phiêng Chỉ - nơi sinh sống của người Dao đỏ. Đường lên thôn uốn lượn qua những dãy núi trùng trùng điệp điệp, vượt hết đỉnh đồi này lại thấy đỉnh khác hiện ra.

Leo dốc lên đây, lòng tôi ngân lên mấy câu thơ trong Thư ca thiên di của người Dao: “Vượt qua một ngọn núi, lại một ngọn núi. Mưa gió đêm ngày, đường đi khúc khuỷu, quanh co như ruột dê…”.

Phiêng Chỉ tiếng Dao nghĩa là “vùng đất bằng ở trên cao”. Nói như vậy quả không sai chút nào. Phiêng Chỉ có hệ sinh thái đồng cỏ rộng rãi, bằng phẳng và rất đẹp ở độ cao gần 1.000m so với mực nước biển.

Phiêng Chỉ là bản cao nhất, xa nhất, khó khăn nhất của xã Phúc Lộc, của huyện Ba Bể, mà có khi là của cả tỉnh Bắc Kạn nữa. Phiêng Chỉ chỉ có 53 hộ dân với gần 300 khẩu, tất cả đều là người Dao đỏ di cư từ huyện Nguyên Bình, tỉnh Cao Bằng sang đây sau năm 1979.

Anh Trình, người chủ nhà tốt bụng của chúng tôi, kể: “Xưa ở đây cũng có bản, có người sinh sống, nhưng sau điều kiện khó khăn quá người ta bỏ đi. Người Dao ở Nguyên Bình sau chiến tranh cũng không có đất để sản xuất, nên di cư sang đây và giờ trở thành người Bắc Kạn rồi”.

Diện tích tự nhiên của thôn Phiêng Chỉ là gần 10.000ha, trong đó có hơn 200ha rừng phòng hộ, một phần là đất ở và đất sản xuất, còn lại là đồng cỏ. Người dân sống rải rác khắp nơi. Ngay như ở trung tâm thôn, ngoài điểm trường mầm non và tiểu học cũng chỉ có chừng 3-4 nóc nhà. Người dân ở đây hiền hòa, cởi mở và hiếu khách.

Đây là khu vực rừng phòng hộ đầu nguồn nên có khe nước, có suối. Người dân dẫn nước từ khe núi về, nước lúc nào cũng mát lạnh và trong vắt. Nguồn nước dồi dào và thanh sạch ấy không chỉ để dùng ăn, uống, tắm, giặt mà còn được dùng làm thủy điện nhỏ, đủ để thắp bóng đèn và sạc pin điện thoại.

Hiện nơi đây vẫn chưa có điện lưới.

Đường lên bản vô cùng khó khăn, cao, dốc và rất nhiều khúc cua tay áo. Anh Đặng Phụ Phin, sinh năm 1990 nhưng đã có kinh nghiệm bốn năm làm trưởng thôn, chia sẻ: “Trước đường từ xã lên đây chỉ có ngựa đi là chính thôi. Đường đất, vừa hẹp vừa dốc, có đoạn dài đi men theo vách núi chỉ rộng chừng 50cm, trời nắng thì cũng chỉ đàn ông dám đi xe máy, trời mưa phải quấn xích vào bánh xe mới đi được.

Vậy nên cả bản chúng tôi phải góp tiền, góp công sức mở một tuyến đường xe máy từ Phiêng Chỉ sang xã Thành Công của huyện Nguyên Bình đấy. Có đường, dân chúng tôi mới thồ được ngô từ trên núi xuống bán chứ”.

Lá cọ được buộc thành túi rất đẹp để đựng măng, cá, rau lúc lên rừng kiếm thức ăn – Ảnh: ĐỖ QUANG TUẤN HOÀNG